Yerelden Dünyaya: Üretim Mirası ve İnovasyon
Türkiye’nin ve dünyanın üretim mirasına araştırma, inovasyon ve uluslararası deneyimler üzerinden bir bakış.
Yazıyı okuKökenini Tanı. Değerini Bil. Mirasını Koru.
Bir ürün arayın, yöresini keşfedin. Kökenini, özelliklerini ve geçerli koruma sistemini tek yerde öğrenin.
Ürün veya yöre adıyla arayın. Bir ülke seçin ya da yakınınızdaki yöreleri keşfedin.
Gelişmiş veritabanı araması, durum filtreleri ve ürün karşılaştırma ↗
Mesafe, ürünün ilişkilendirildiği il/ilçe referansına göredir. Noktalar üretici veya mağaza adresi değildir. Ülke işaretleri ürünleri ülkeye göre süzer; yakınlık hesabında kullanılmaz.
Konumunuz yalnızca bu sekmede kullanılır; kaydedilmez veya GeOrigin sunucusuna gönderilmez.
GeoNames · CC BY 4.0 · GeoNames · Natural EarthHer bir tescil, insanların emeğini, geleneklerini ve yaşadıkları coğrafyanın karakterini anlatır. Örnek ürünlerle keşfe başlayın.
Türkiye'den ve dünyadan tescil gelişmeleri, araştırmalar, denetim uygulamaları. Her haberde kaynak ve yayın tarihi bulunur.
Coğrafi işaretler üzerine kurucularımızdan iki bakış.
Türkiye’nin ve dünyanın üretim mirasına araştırma, inovasyon ve uluslararası deneyimler üzerinden bir bakış.
Yazıyı okuToplumsal dönüşüm, kırsal yaşam ve güvenilir bilgi ihtiyacı üzerinden coğrafi işaretlerin rolü.
Yazıyı okuBir peynirin, pirincin veya el sanatının adı neden bir yöreyle anılır? Başlıkları açarak kısa açıklamaları ve örnekleri inceleyin.
Bir ürünün adı, yalnızca ne olduğunu değil, nereden geldiğini ve o yerle nasıl bir bağ kurduğunu da anlatabilir.
Coğrafi işaret, belirli bir yerle bağlantılı niteliği, ünü veya özellikleri bulunan bir ürünün adını korur. Türkiye’de bu koruma menşe adı veya mahreç işareti olarak tescil edilir.
Tescil, adın resmî sicile kaydedilmesidir. Şartname ise bu adı kullanabilmek için hangi bölgede, hangi hammaddelerle ve nasıl üretim yapılacağını; ürünün özelliklerini ve denetim düzenini açıklayan kural belgesidir.
Korunan adı kullanmak isteyen üretici, ilgili ürünün şartnamesine uymalıdır.
Ürünün otomatik olarak organik, daha sağlıklı veya bütün benzerlerinden üstün olduğu anlamına gelmez.
Ürün adının yetkili kurumun siciline kaydedilmesi.
Korunan adın kullanım koşullarını açıklayan ürün kural belgesi.
Adın korunması için başvuran ve sicilde belirtilen kuruluş.
Üretimin ve adın kullanımının ilgili kurallara uygunluğunu kontrol eden yapı.
Bir adı korumak; o adın arkasındaki üretim bilgisini, yerel emeği ve kültürel mirası görünür kılmaya yardımcı olur.
Bir ürünün ününden yararlanılarak yanıltıcı bir adla satılmasını önlemeyi amaçlar. Tüketici, adın hangi kuralları ifade ettiğini öğrenebilir.
Kurallara uygun çalışan üreticilerin ortak ününe ve yerel üretim bilgisine sahip çıkılmasını destekler.
Hammaddelerin seçimi, üretim ustalığı ve yöreyle kurulan bağ kayıt altına alınır. Ancak tescil, tek başına ekonomik veya çevresel başarı garantisi değildir.
Örnek: Ezine Peyniri’ni tanımak, yalnızca peynirin adını öğrenmek değildir; süt karışımını, olgunlaştırma yöntemini ve bu üretim bilgisini yaşatan yöreyi de anlamaktır.
Amblemin rengi bir başlangıçtır. Asıl önemli olan, her koruma türünün hangi bağı veya geleneği tanımladığını anlamaktır.

Coğrafyayla en güçlü bağı kurar: ürünün temel nitelikleri yöreden kaynaklanır ve bütün üretim aşamaları belirlenen alanda gerçekleşir.
Süt kaynağı, üretim bölgesi ve yöntem birlikte değerlendirilir.
Ne anlama gelmez?Her beyaz peynir bu adı taşıyamaz.

Ürünün niteliği veya ünü belirli bir yerle bağlantılıdır. En az bir üretim aşaması yöreye bağlıdır; ürüne özgü şartname ayrıca okunmalıdır.
Tescilli adın kullanımı, tarif ve üretim koşullarına bağlıdır. Adana Kebabı şartnamesi koşulları korunarak diğer yörelerde üretime de izin verir.
Ne anlama gelmez?Menüde adının bulunması, işletmenin kurallara uyduğunu tek başına kanıtlamaz.

Coğrafi işaretin bir alt türü değildir. Koruma belirli bir coğrafyadan çok geleneksel ad, yöntem veya bileşimle ilgilidir.
Türkiye’de geleneksel ürün adı koruması, tescilli adın ilgili amblemle birlikte kullanımına bağlıdır.
Ne anlama gelmez?“Geleneksel” yazan her ürün bu sistemde tescilli değildir.
Resmî amblem, koruma sistemini tanıtır. Belirli bir paketin veya işletmenin gerçekten kurallara uygunluğu; ürün bilgileri, izlenebilirlik ve denetimle birlikte değerlendirilir.
Kaynak: TÜRKPATENT — koruma türleri
Adı koruyan kurallar, hazırlama ve sunum yöntemini de tanımlar. Aşağıdaki sıra, yöntemin temel adımlarını gösterir; eksiksiz tarif veya üretim talimatı değildir.
Önemli ayrım: Şartname, koşullar korunarak başka yörelerde üretime de izin verir. Bu nedenle bir mahreç işaretini yalnızca haritadaki şehir adına bakarak yorumlamamak gerekir.
Adana’nın konumu — OpenStreetMap. Bu gösterim tescilli üretim sınırını veya uygun işletmeleri göstermez.
Önce tam ürün adını bulun. Ardından bu ürüne ve koruma ülkesine uygun amblemi, üretici bilgilerini ve ürüne özgü şartları birlikte inceleyin.

3Üreticinin adı ve iletişim bilgileri
4Olgunlaşma süresi: … ay
5Parti ve izlenebilirlik bilgileri
Gerçek ambalajdaki tasarım ve yerleşim değişebilir. Ürüne özgü logo bu şemada yeniden çizilmemiştir.
“Yöresel peynir” gibi genel ifadelerle yetinmeyin. Ezine Peyniri adını ürün profiliyle karşılaştırın.
Bu örnekte Türkiye’nin kırmızı menşe adı amblemi söz konusudur. Şartnamedeki Ezine Peyniri logosu da kontrol edilir.
Üretici ve üretim yeri bilgilerini okuyun. Satıcının adresiyle üretim bölgesini aynı şey sanmayın.
Ezine Peyniri şartnamesinde olgunlaşma en az sekiz aydır ve sürenin etikette ay olarak belirtilmesi istenir. Bu koşul bütün peynirlere genellenmez.
Ambalaj bilgileri eksik veya çelişkiliyse üreticiye sorun. Ürün profilindeki denetim merciini ve kaynak bilgisini kullanın; görünüş veya fiyat tek başına yeterli değildir.
Tescilli adın hangi şartları ifade ettiğini ve satın alırken hangi bilgileri karşılaştıracağımızı öğrenebiliriz.
Etikete bakarak bütün üretim sürecini veya her partinin uygunluğunu test etmiş olmayız. Denetim ve izlenebilirlik bu nedenle önemlidir.
Hayır. Amaçlar benzer olsa da koruma türleri, hukuki kapsam ve amblem kuralları ülkeye ve ürün grubuna göre değişir.

Ürünün coğrafyayla güçlü bağını anlatan AB korumasıdır. Parmigiano Reggiano bu sistemdeki örneklerden biridir.

Ürünün niteliği veya ünüyle yöre arasındaki bağı korur. Bütün hammaddelerin aynı bölgeden gelmesi gerektiği varsayılmaz; ürün şartnamesi belirleyicidir.

Coğrafi kökenden çok geleneksel yöntem veya bileşime odaklanan ayrı bir AB kalite sistemidir. Türkiye’nin geleneksel ürün adı sistemiyle bire bir aynı hukuk düzenlemesi değildir.
AB amblemlerinin kullanım koşulları gıdalarda, şaraplarda ve alkollü içkilerde aynı değildir. Örneğin gıda için verilen bir amblem kuralını bütün içeceklere uygulamayın.
Bir ürün Türkiye’de tescilli olabilir ve ayrıca AB’de veya başka bir ülkede korunabilir. Bunlar iki farklı ürün değil, aynı adın farklı hukuk bölgelerindeki kayıtlarıdır.
Bir ülkedeki tescil, adın otomatik olarak bütün dünyada korunduğunu göstermez. Ürün profilinde köken ülkesini ve koruma bölgesini ayrı ayrı okuyun.
Türkiye’deki başvuru ve tescil kayıtlarını, ürün şartnamelerini ve amblem kurallarını araştırın.
Resmî kaynak ↗AB’deki tarım ve gıda ürünleri, şaraplar ve alkollü içkiler için başvuru, tescil ve değişiklik kayıtlarını inceleyin.
Resmî kaynak ↗Gıda ve içecek adlarının İngiltere, İskoçya ve Galler’deki koruma kayıtlarını araştırın. Kuzey İrlanda’da AB sistemleri uygulanır.
Resmî kaynak ↗Japonya Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanlığının tescilli ürün listelerini inceleyin. Alkollü içkiler için Ulusal Vergi Dairesinin kaynaklarına başvurulur.
Resmî kaynak ↗Hindistan’ın Coğrafi İşaretler Sicilinden başvuruları, tescilli adları ve ilgili resmî belgeleri araştırın.
Resmî kaynak ↗Çin’in fikrî mülkiyet kurumu CNIPA üzerinden coğrafi işaret duyurularını ve resmî koruma kaynaklarını araştırın.
Resmî kaynak ↗İsviçre’de ürün grubuna göre yetkili kaynak değişir. Tarım ürünlerinde Federal Tarım Dairesi, tarım dışı ürünlerde Fikrî Mülkiyet Enstitüsü üzerinden araştırma yapabilirsiniz.
Resmî kaynak ↗Brezilya’nın fikrî mülkiyet kurumu INPI üzerinden coğrafi işaret başvurularını, tescilli adları ve koruma türlerini inceleyin.
Resmî kaynak ↗AB’de bu ürünler için coğrafi işaret başvuruları 1 Aralık 2025’te başladı. Dokuma, seramik ve doğal taş gibi ürünlerin kökenle bağını ve başvuru koşullarını EUIPO kaynaklarından öğrenebilirsiniz.
Resmî kaynağı inceleyin ↗Malezya’daki coğrafi işaretleri MyIPO’nun ulusal arama hizmeti ve yönlendirdiği ASEAN sicili üzerinden araştırabilirsiniz.
Resmî kaynağı inceleyin ↗Platformun bilgi çatısı, hazırladığımız kitabın altı ana araştırma alanından besleniyor; kolay anlaşılır içeriklerle kamuyla buluşuyor.
Başlıkları açın: her konuda açıklama, günlük hayat örneği ve öğrenilecek temel kavramları bulacaksınız.
Coğrafi işaret farkındalığını artırmak küçük sorularla başlar.
Temel ayrımları gerçek alışveriş durumları üzerinden açıklıyoruz.
İkisi de ayırt edicilik sağlar ancak aynı şeyi korumaz. Marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerini ayırt eder. Coğrafi işaret ise ürün adıyla belirli bir yer arasındaki bağı korur. Üreticinin kendi markası ile coğrafi işaretli ad aynı ambalajda yer alabilir.
Hayır. Coğrafi işaret, köken bağlantısı ve ürüne özgü kurallarla ilgilidir. Organik üretim ayrı bir sertifikasyon sistemidir. Örneğin bir peynirin coğrafi işaretli olması, sütünün organik üretimden geldiğini kendiliğinden göstermez.
Tescil, ürün için belirli nitelikleri ve üretim kurallarını tanımlar; bütün benzer ürünler arasında bir üstünlük sıralaması yapmaz. Besin değeri, hijyen, sağlık iddiaları ve kişiye uygunluk ayrıca değerlendirilir. “Coğrafi işaretli” ifadesi tek başına sağlık beyanı değildir.
Korunan adı kullanmak, yalnızca tescil ettiren kuruluşa ait bir üretim ayrıcalığı değildir. İlgili üretim alanı ve şartname koşullarını karşılayan üreticiler, tabi oldukları bildirim ve denetim yükümlülüklerine uyarak bu adı kullanabilir. Koşullar her ürün için ayrıca incelenmelidir.
Evet. Ulusal tescil, AB koruması ve diğer ülkelerdeki kayıtlar aynı ürün için ayrı ayrı bulunabilir. Korumanın nerede geçerli olduğunu anlamak için köken ülkesine değil, ilgili koruma kaydının yetki alanına da bakılır. Bir ülkedeki tescil bütün dünyada otomatik koruma sağlamaz.
Hayır. Bir peyniri Ezine’den satın almak, onun Ezine Peyniri şartnamesine uygun üretildiğini tek başına kanıtlamaz. Tam ürün adı, üretici, üretim bölgesi, doğru amblem ve ürüne özgü etiket koşulları birlikte kontrol edilir.
Tescil ettiren, adın korunması için başvuran ve kayıtta belirtilen kuruluştur. Denetim mercii, şartnamedeki kurallara uygunluğu kontrol etmekle görevlidir. Aralarında kurumsal bağ bulunabilir; görevleri aynı değildir. Ürün profillerinde bu nedenle ayrı alanlarda gösterilirler.
Amblem önemli bir işarettir; tek başına bütün üretim sürecinin kanıtı değildir. Üretici ve etiket bilgilerini ürünün şartlarıyla karşılaştırın. Eksik veya şüpheli kullanımda üreticiye, tescil ettirene veya ilgili denetim merciine bilgi için başvurabilirsiniz.
Yanlış bir fotoğrafı doğru ürünmüş gibi göstermiyoruz. Ürün eşleşmesi ve kullanım hakkı doğrulanmış görsel ekliyoruz. Üretim, denetim ve etiket ayrıntılarını da resmî belgelerle kontrol ettikçe yayımlıyoruz. Eksik alanlar “doğrulanıyor” şeklinde belirtilir; boşluklar tahminle doldurulmaz.
Sorunuzu, önerinizi veya düzeltme talebinizi paylaşın. Editoryal katkı ve iş birliği önerilerinizi de bu formdan iletebilirsiniz.
info@georiginsearch.comÜrün bilgileri ve kaynaklarla ilgili sorularınızı paylaşabilirsiniz.
GeOrigin, ürünlerin kökenini ve coğrafi işaret korumasını anlaşılır biçimde aktarmayı amaçlar. Sicil bilgileri ile editoryal açıklamalar ayrı değerlendirilir. Doğrulanamayan bilgiler kesinleşmiş gibi sunulmaz; öneri ve düzeltmeler yayımdan önce incelenir.
Ürün bilgilerinin dayanağı ilgili resmî kayıtlardır. Fotoğraf ve amblemlerin hakları ilgili hak sahiplerine aittir.
Adınız, e-posta adresiniz ve mesajınız, talebinizi değerlendirmek ve yanıtlamak için sunucumuzda saklanır. Kişisel veri talepleri için info@georiginsearch.com adresine yazabilirsiniz.
Resmî amblemler ilgili koruma sistemlerine aittir. Şematik örnekler ayrıca belirtilir. Ürün görsellerinin yeniden kullanım hakları kayıt altına alınmalı; kullanım hakkı doğrulanmamış görseller lisanslı görselmiş gibi yayımlanmamalıdır.
Çünkü bir ürünün kökenindeki hikâye, bir etiket ile veri tabanı arasında kaybolmamalı.
Bir peynir nesillerin bilgisini, bir pirinç tanesi yaşadığı coğrafyayı, bir yöresel ürün ustasının emeğini taşır. Coğrafi işaretler bu bağı geleceğe aktarmamıza yardımcı olur.
Kökenini tanı. Değerini bil. Mirasını koru.georigin'i, coğrafi işaretlerin yalnızca uzmanların değil, ürünü satın alan herkesin anlayabileceği bilgiler olması gerektiğine inanan iki gıda bilimci olarak kurduk.
Yolculuğumuzun kalbinde Türk kültürel mirası var. Türk coğrafi işaretlerini dünyada görünür kılarken Fransa'dan Almanya'ya, İtalya'dan Asya'ya tüm toplumların kendi özgün mirasını aynı özenle tanımayı önemsiyoruz.
Tescil kayıtlarını, üretim şartlarını ve denetim düzenlerini anlaşılır tüketici rehberlerine dönüştürerek bir ürünün neden özel olduğunu, hangi işaretin neyi garanti ettiğini ve neyi garanti etmediğini açıklıyoruz.
Gıda bilimi, araştırma, inovasyon ve kültürel mirasa karşı ortak sorumluluk.

Kimya mühendisliği doktoru; gıda teknolojileri, temiz etiketli bileşenler, Ar-Ge, inovasyon, girişimcilik ve bilimsel bilginin ticarileştirilmesi alanlarında çalışıyor. Coğrafi işaretlerin tüketici tarafından anlaşılmasını ve Türk ürünlerinin uluslararası görünürlüğünü önemsiyor.

Gıda bilimi ve teknolojileri alanında akademik çalışmalar, araştırma ve üniversite–sanayi iş birlikleri deneyimine sahip. Geleneksel üretim yöntemlerinin, ürün kimliğinin ve coğrafi işaretlerin bilimsel perspektifle ele alınmasına katkı sunuyor.